Hicri / Miladi Tarih Cevirme

Bu araç Miladi takvimdeki bir tarihi Hicri takvime dönüştürür; özellikle İslami takvimde ibadet ve resmi tarihleri kontrol etmek isteyen herkes için faydalıdır. Girilen yıl, ay ve gün değerleri üzerinden yapılan hesaplamalar, tarihsel uyumluluğu ve kişisel planlamayı kolaylaştırır. Bu sayede tarihlerin karşılıklı ilişkisi netleşir ve farklı takvim sistemleri arasında hatasız geçiş sağlanır.

Nasıl hesaplanır?

Dönüştürme işlemi, girilen Miladi yıl, ay ve gün değerlerini Julian gün sayısına (JD) çevirmekle başlar. Bu adımda, y + 4800 + ⌊(m‑14)/12⌋ ifadesi 1461 çarpanı ile çarpılır ve 4’e bölünür; aynı zamanda 367·(m‑2‑12·⌊(m‑14)/12⌋) ifadesi 12’ye bölünerek eklenir. Çıkan sonuçtan 3·⌊(y+4900+⌊(m‑14)/12⌋)/100⌋ ifadesi 4’e bölünerek çıkarılır ve d – 32075 eklenir. Bu formül, Miladi takvimin evrensel bir gösterimini sağlayan JD değerini üretir.

Elde edilen JD, Hicri takvime geçiş için iki sabit, 1948440 ve 10632, kullanılarak işlenir; l = JD – 1948440 + 10632 işlemi yapılır. Ardından n = ⌊(l‑1)/10631⌋ hesabı ile tam Hicri yıl döngüsü belirlenir. Bu döngünün içinde kalan l2 = l – 10631·n + 354 değeri, ay ve gün hesaplamalarının temelini oluşturur. j değeri, (10985‑l2)/5316 ve (50·l2)/17719 çarpımları ile (l2/5670)·(43·l2)/15238 çarpımlarının toplamı olarak elde edilir; bu sayılar Hicri ayların uzunluk düzenini tanımlar.

Son adımda, l3 = l2 – ⌊(30‑j)/15⌋·⌊(17719·j)/50⌋ – ⌊j/16⌋·⌊(15238·j)/43⌋ + 29 formülüyle gün kısmı netleştirilir. Gün hd = l3 – ⌊(709·hm)/24⌋ ve ay hm = ⌊(24·l3)/709⌋ bulunur; burada 709 ve 24 sabitleri ay içinde saat dağılımını düzenler. Sonuç, hd gün, hm ay (Muharrem, Safer, …, Zilhicce) ve hy yıl (30·n + j – 30) şeklinde biçimlendirilerek kullanıcıya sunulur.

• direction: Dönüştürme yönünü belirler; ‘m2h’ Miladi’den Hicri’ye, ‘h2m’ ise tersine.
• year: İşlem yapılacak Miladi veya Hicri yıl değeri; tam sayı olarak girilmelidir.
• month: İlgili takvimdeki ay numarası (1‑12); Miladi takvimde 1 Ocak, Hicri takvimde 1 Muharrem.
• day: Gün değeri; ay içindeki geçerli bir gün olmalıdır.

Adım adım örnek

Doğrulanmış örnek, 24 Mayıs 2026 tarihinin Hicri karşılığı olan 9 Zilhicce 1447’yi gösterir. Bu dönüşüm, takvim uyumluluğunu doğrulamak için idealdir.

• Kullanıcı yön olarak ‘m2h’ seçer, ardından yıl 2026, ay 5 ve gün 24 değerlerini girer; bu bilgiler dönüştürme sürecinin temel girdileridir.
• Kod, önce (y + 4800 + ⌊(m‑14)/12⌋) çarpanı ile 1461 sayısını çarpıp 4’e bölerek Julian gün sayısını (JD) hesaplar; bu adım Miladi tarihin evrensel temsilini sağlar.
• Elde edilen JD değeri 1948440 ve 10632 sabitleriyle işlenerek l = JD – 1948440 + 10632 formülü uygulanır; bu ara değer Hicri takvime geçişin temelini oluşturur.
• l üzerinden n = ⌊(l‑1)/10631⌋ ve j = ⌊(10985‑l2)/5316⌋·⌊(50·l2)/17719⌋ + ⌊l2/5670⌋·⌊(43·l2)/15238⌋ gibi ifadelerle yıl ve ay döngüleri ayrılır; burada 10631, 10985, 5316, 50, 17719, 5670 ve 43 sabitleri kullanılır.
• Son olarak gün hd = l3 – ⌊(709·hm)/24⌋ ve ay hm = ⌊(24·l3)/709⌋ bulunur; sonuç 9 Zilhicce 1447 olarak biçimlendirilir ve miladi tarih 24.5.2026 ile birlikte gösterilir.

Kenar durumlar (artık yıl, ay sonu)

Gregoryen takvimde artık yıllar, yılın 4’e bölünebilir olması ve 100’e bölünmediği sürece geçerlidir; 400’e bölünmesi durumunda ise artık yıl kabul edilir. JD hesaplamasındaki 3·⌊(y+4900+⌊(m‑14)/12⌋)/100⌋ ifadesi, bu kuralları dikkate alarak gün sayısını düzeltir, böylece artık yılların ek günleri doğru şekilde yansıtılır.

Ay sonu dönüşümlerinde, l2 ve j değerlerinin belirlediği ay uzunlukları kritik rol oynar. Özellikle 30 ve 31 gün süren ayların farkı, (30‑j)/15 ve (709·hm)/24 gibi bölümlerle ayın gün sayısına yansıtılır. Bu sayede ayın son günü, örneğin 30 Haziran gibi, Hicri takvime tam doğru bir şekilde aktarılır.

• Miladi takvimde Şubat ayının 29 gün olduğu artık yılları göz önünde bulundurulmalıdır.
• Ay sonu hesaplamalarında l2 değerinin 354 üst sınırı aşmamasına dikkat edilmelidir.
• Hicri ay isimleri sabit bir dizi olarak tanımlanır; isimlerin sırası değiştirilmemelidir.

Ne işe yarar?

Ne işe yarar? Bu araç, tarihsel araştırmalar, dini takvim planlamaları ve resmi belgelerin tarih uyumluluğunu kontrol etmek isteyen herkes için pratik bir çözüm sunar. Miladi bir tarih girildiğinde, otomatik olarak Hicri karşılığı elde edilir; böylece ibadet vakitleri, Ramazan takvimi veya Hac tarihleri gibi kritik bilgiler hızlıca bulunur.

Araç aynı zamanda eğitim amaçlı kullanılabilir; tarih ve takvim bilimleri derslerinde Miladi ve Hicri takvimlerin birbirine nasıl dönüştüğünü göstermek için ideal bir örnek oluşturur. Kullanıcı sadece basit bir form doldurur, sonuç anında ekranda görüntülenir ve farklı takvim sistemleri arasındaki farklar net bir şekilde anlaşılır.